عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

90

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

همچنان از رونقى نسبى برخوردار بوده است . به نوشتهء مورّخان پديد آوردن اين شهر از آرزوهاى سالهاى پايانى عمر غازان خان أمير مغولى بوده است كه محل آن را نيز در منطقهء چمن سلطانيه يعنى سرزمينى كه دو رودخانهء كوچك ابهر وزنجان از آنجا سرچشمه مىگيرد تعيين كرده بود ، أو هر چند در راه ساختن اين شهر اقدامى هم كرده بود امّا فرا رسيدن مرگ فرصت عملي كردن اين آرزو را به أو نداد . پس از غازان خان ، برادرش سلطان محمد خدابنده أولجايتو در فاصلهء سالهاى 704 تا 714 ه . ق ساختن اين شهر را آغاز وبه پايان برد وبه اين ترتيب يكى از بزرگترين شهرهاى اسلامى مشرق زمين در آن روزگار پديد آمد . حدّ أقل از وجود دو خانقاه در اين شهر خبر داريم ، يكى خانقاهى كه به عنوان يكى از اجزاء خود شهر ساخته شد وديگر خانقاهى كه رشيد الدّين در يكى از محله‌هاى اين شهر بهمراه يك هزار باب منزل ومدرسه وبيمارستان تأسيس نمود « 1 » . بنوشتهء جامى « مير اقبال سيستانى در راه سلطانيه با شيخ كمال الدّين عبد الرزّاق همراه شد » « 2 » وسخنانى كه در اين سفر دربارهء مسأله وحدت وجود ومنزلت شيخ أكبر به ميان آمد زمينهء اين مكاتبات را فرآهم كرد . از زمان وقوع اين سفر ومدّت آن نيز اطّلاعى نداريم ، لكن بنا بر سخن خود كاشاني كه مىنويسد « چون كتاب عروة مطالعه كردم چند بحث در آنجا مطابق معتقد خويش نيافتم ، بعد از آن در راه أمير اقبال مىگفت . . . » اين سفر حتما پس از 23 محرّم الحرام سال 721 ه . ق واقع شده است چه اوّلين تحرير عروة در همين تاريخ به پايان رسيده است « 3 » وچون اين سفر مدّتى بعد از مطالعه عروة صورت پذيرفته است وبا اين احتمال كه تحرير نهايى آن كتاب كه بسال 722 ه . ق فرآهم آمد مورد مطالعه كاشاني قرار گرفته باشد در اين صورت اين سفر در سالهاى ميانى دههء سوم قرن هشتم انجام گرفته است . پس از سلطانيه ، عبد الرزّاق سفري به كاشان داشته است ، چه باز بنوشتهء جامى ،

--> ( 1 ) . بنگريد : دورهء تاريخ إيران ص 524 . ( 2 ) . بنگريد : نفحات الانس ص 482 . ( 3 ) . بنگريد : العروة لا هل الخلوة والجلوة مقدمه ص 46 .